Prema najnovijem godišnjem izvještaju Annual Statistics and Outlook evropske asocijacije za vjetar WindEurope, koji daje detaljan pregled instalisanih kapaciteta u 2025. godini i projekcije razvoja tržišta do 2030, Evropa je prošle godine izgradila 19,1 GW novih vjetroelektrana i investirala 45 mlrd EUR u buduće projekte.
Izvještaj obuhvata podatke o novim instalacijama po zemljama, trendovima, investicijama, aukcijama i cijenama, kao i analizu ključnih prepreka i očekivanog razvoja sektora u narednih pet godina. Energija vjetra time nastavlja da jača industrijsku konkurentnost i energetsku bezbjednost Evrope. Prema podacima WindEurope, instalisana snaga vjetroelektrana sada iznosi 304 GW.
– Evropska industrija vjetra ispunjava svoj zadatak. U 2025. godini investirala je 45 mlrd EUR kako bi Evropa bila konkurentnija i bezbjednija. Ali političari koji razmatraju izmjene dizajna tržišta električne energije EU i strukture ETS-a EU direktno potkopavaju ove investicije. Mijenjanje pravila igre u ovom trenutku značilo bi odricanje od konkurentnosti i energetske bezbjednosti – izjavila je izvršna direktorka WindEurope, Tinne van der Straeten.
Najviše novih kapaciteta instalisano je u Njemačkoj (5,2 GW), zatim u Turskoj (2,1 GW), Švedskoj (1,8 GW) i Španiji (1,6 GW). Vjetroelektrane na kopnu i dalje su nosilac rasta, 90% svih novih instalacija u 2025. realizovano je na kopnu, prenosi Ekapija. Sa više od 17 GW novih kapaciteta, prošla godina bila je rekordna. Dva gigavata je zamijenjeno novim i efikasnijim turbinama. Devet evropskih zemalja instalisalo je više od 500 MW tokom 2025. godine.
Litvanija se posebno izdvojila sa 759 MW novih kapaciteta, čime je povećala svoju ukupnu instalisanu snagu za više od 40%. Energija vjetra pokrivala je 33% potrošnje električne energije u toj zemlji u 2025. godini. Priključeno je 2 GW novih kapaciteta vjetroelektrana na moru, najmanje od 2016. godine, dijelom zbog kašnjenja u realizaciji projekata. Sa novim kapacitetima na moru priključile su se Ujedinjeno Kraljevstvo, Njemačka i Francuska.
Tokom 2025. godine instalisano je 4 GW novih kapaciteta vjetroenergije izvan Evropske unije, u poređenju sa 3,5 GW u 2024. Najveći obim instalacija ostvarila je Turska (2,1 GW), zatim Ujedinjeno Kraljevstvo (1,3 GW), Ukrajina (325 MW), Srbija (199 MW), Moldavija (71 MW), Sjeverna Makedonija (30 MW) i Švajcarska (9 MW).
Tokom godine dodijeljeni su dvosmjerni ugovori za razliku (two-sided CfDs) za ukupno 5,3 GW, što je više nego u 2024. godini kada je dodijeljeno 4,7 GW. Aukcije su održane u Francuskoj, Irskoj, Italiji, Moldaviji, Poljskoj, Rumuniji i Srbiji.
Prosječna ostvarena cijena iznosila je 78 EUR/MWh, u odnosu na 81,8 EUR/MWh godinu ranije, što ukazuje na stabilizaciju troškova i rast konkurentnosti vjetroenergije.
Kako će se dalje razvijati vjetroenergija u Evropi
Prema projekcijama iz izvještaja, Evropa bi u periodu 2026–2030. trebalo da izgradi 151 GW novih kapaciteta vjetroenergije, od čega 112 GW u EU. Više od trećine planiranog rasta unutar EU dolaziće sa njemačkog tržišta vjetroelektrana na kopnu.
Ipak, dalji razvoj suočava se sa ozbiljnim izazovima: nedovoljno razvijena elektroenergetska mreža, spora elektrifikacija potrošnje i kašnjenja u izdavanju dozvola mogu spriječiti dalji razvoj. U uslovima visokih cijena električne energije i pada industrijske konkurentnosti, stabilan regulatorni okvir ostaje ključan za očuvanje investicionog zamaha i nastavak rasta sektora vjetroenergije u Evropi i regionu.
Proizvodnja struje iz solarnih i vjetroelektrana u decembru porasla za 8,96 posto
